Ahmet Refik’in Osmanlı Zaferleri isimli eserinin Haçova Meydan Savaşı bölümünden özettir. Savaşın sebepleri, gelişimi, sonuçları hakkında bilgiler yer almaktadır.
Sultan III. Mehmet zamanında Sinan Paşa’nın Bükreş ve Tergaviş’te başarısızlığa uğraması, oğlu Mehmet Paşa’nın da Avusturyalılarla yaptığı savaşta “Estergon” kalesinin düşmanın eline geçmesi, Osmanlıların yıllardan beri Avusturya ve Macaristan sahralarında kazandıkları zaferlere gölge düşürecek hale gelmişti. Bundan dolayı III. Mehmet, Sinan Paşa ve Hoca Sadettin Efendi’nin teşvikleriyle Macaristan’a sefer açılması içi harekete geçti…
Savaş hazırlıklarının süratle yapıldığı sırada ölen sadrazam Sinan Paşa’nın yerine İbrahim Paşa atandı. Şevval ayının yirmi dördüncü günü büyük bir ihtişamla İstanbul’dan yola çıkan Ordu-yu Hümayun, elli gün sonra Belgrat’a ulaştı. Burada toplanan savaş meclisinde Eğri kalesinin fethine karar verildi. Muharrem ayının yirmi sekizinci günü Eğri sahrasına gelen ordu, burada karargah kurdu. Gerekli hazırlıklar ve istirahat tamamlandıktan sonra çok sağlam olan Eğri kalesinin muhafızlarından İslam dinini kabul etmeleri veya teslim olmaları istendi. Bunun kabul edilmemesi ve gönderilen elçinin tutuklanması üzerine savaş ilan edildi. Yirmi iki gün süren kuşatma sonunda Osmanlıların şiddetli hücumlarına dayanamayacağını anlayan düşman, teslim olmayı kabul etti. İki gün sonra da Hazreti padişah, buraya gelerek Cuma namazını burada kıldı…
Bu sırada düşman ordularının başkomutanı İmparator Maksimiliyen, bu görevi hakkıyla yerine getiremediğinden kardeşi Matyas’a devretti. Matyas da Eğri’nin kurtarılmasına karar verdi. Hazreti padişah ise bunların üzerine Cafer Paşa komutasında 15.000 piyade gönderdi. Cafer Paşa düşmana yaklaştığı anda düşman Haçova’yı baştan başa istila etti. Cafer Paşa savaşta tereddüt ederken Cafer Paşa’nın yaklaştığını haber alan düşman hücum etti. Cafer Paşa’nın yanındaki askerlerden birçoğu şehit olurken Cafer Paşa karanlıktan da yararlanarak geri çekildi. Cafer Paşa, Ordu-yu Hümayuna katılınca burada toplanan savaş meclisinde Haçova’ya doğru hareket edilmesine karar verildi. Ardından 130.000 süvari ve piyade ile sefere çıkıldı. Bu sırada Hazreti padişah, İbrahim Paşa’yı yanına çağırarak ordu komutanlığını üzerine aldı. Bundan sonra Haçova’ya ulaşan ordu düşman askerleriyle karşılaştı. İki taraf da birbirlerini görür görmez şiddetli ateş açtılar.
Düşman askerlerinin önündeki küçük bir nehir Osmanlıların hücumunu engelliyordu. Bu yüzden o gün akşama kadar çarpışmalar şeklinde geçen savaşta her iki taraf da birbirlerine üstünlük sağlayamadı. Ertesi gün sabah hazırlıklar yapıldı ve tekrar harekete geçildi. Hazreti padişah bataklığın gerisinde kalırken ordunun büyük kısmı bataklığı geçerek hücum etti. Burada yapılan savaşta düşman çok şiddetli bir şekilde mukavemet etti. Osmanlı ordusunun sağ cenahına bir darbe vuran düşman karargah çadırlarına kadar yaklaştı. Hatta bazıları Hazreti padişaha bir ok menzili mesafeye kadar geldiler. Fakat vezirler ve diğer devlet erkanı padişahı kahramanca korudu. Çadırlara doğru hareket eden düşman askerleri yağma hareketine başladı. Hatta bazıları sandıkların üzerine çıkarak dans etmeye başladılar. Bunun üzerine az sayıdaki Osmanlı askerleri, aşçıları, hürbende, deveci ve seyisleri küffara balta, bıçak ve buldukları aletlerle saldırmaya başladı. Osmanlı askerlerinin bu kahramanlığı düşmanı perişan etti. Ardından 40.000 kişilik bir Osmanlı kuvveti taarruza girişti ve düşman tamamen bozguna uğradı ve 50.000 kayıp verdi..
Haçova Meydan Muharebesi, Osmanlıların şanını ve şerefini bir kat daha yükselterek kılıçlarını parlattı. Bu zafer, Kanuni Sultan Süleyman’dan beri sükunet içinde dalgalanan Osmanlı bayrağının Macaristan sahralarında tekrar dalgalanmasına vesile oldu. Osmanlının gücünü müttefik devletlere tekrar ispat eden bu zafer, Osmanlıların Macaristan sahralarında uzun süre yerleşmelerini de sağladı.
Ahmet Refik’in Osmanlı Zaferleri isimli eserinin Haçova Meydan Savaşı bölümünden özettir. Savaşın sebepleri, gelişimi, sonuçları hakkında bilgiler yer almaktadır. Tarihçi Talha Gönülalan tarafından yapılan bir özettir.
